شنبه ١ مهر ١٣٩٦
راهبردها و برنامه های سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران(IDRO)در توسعه صنایع با فناوری بالا(hitech)
راهبردها و برنامه های سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران(IDRO)در توسعه صنایع با فناوری بالا(hitech)
از سال 1387 و با شروع برنامه سوم توسعه کشور، مأموريت سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران(ایدرو) ضمن ادامه پيگيري وظايف اساسنامه‏ اي محوله در توسعه و نوسازي صنايع كشور، به سوي فناوري‏هاي پیشرفته (High-tech) مانند الكترونيك و ميكروالكترونيك و شاخص هاي مرتبط با آن، بيوتكنولوژي، مواد جديد و فناوري اطلاعات و ارتباطات معطوف شد....

متن کامل
راهبردها و برنامه های سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران(IDRO) در توسعه صنایع با فناوری بالا
با شروع برنامه سوم توسعه کشور و از سال 1387 مأموريت سازمان گسترش ضمن ادامه پيگيري وظايف اساسنامه‏ اي محوله در توسعه و نوسازي صنايع كشور، به سوي فناوري‏هاي پیشرفته (High-tech) مانند الكترونيك و ميكروالكترونيك و شاخص هاي مرتبط با آن، بيوتكنولوژي، مواد جديد و فناوري اطلاعات و ارتباطات معطوف شد.

در اين راستا، ساختار توسعه تكنولوژي و نوآوري شكل گرفت و نسبت به طراحي و تدوين آئين‏ نامه‏ ها، رويه‏ ها و دستورالعمل‌هاي دريافت، بررسي و انتخاب و تصويب پروژه‏ هاي تحقيقاتي و پژوهشي و كارآفريني براي اجرا از محل منابع ماده 8 اقدام نمود. ماده 8 قانون تاسيس سازمان گسترش تصريح دارد که از سود خالص ساليانه سهام سازمان در شركت‌ها و واحدهاي تابعه پس از كسر هزينه ‏هاي جاري سازمان حداقل 25% براي هزينه ‏هاي تعليمات فني و آموزش و مديريت و مطالعات و تحقيقات در داخل يا خارج كشور تخصيص يابد.

با توجه به نوپا بودن اين ساختار، فعاليت‏هاي پژوهشي و تحقيقاتي، تا ابتداي سال 1381، زمينه‏ هاي نسبتا گسترده ‏اي را شامل گرديد. همچنين بخشي از منابع مالي ماده 8 قانون تاسيس سازمان در جهت حمايت از بخش خصوصي به اجراي طرح‌هاي كارآفريني به ‌منظور ارتقاي توانائي‌هاي مهندسي، طراحي و ساخت تجهيزات و دسترسي به فناوري‏هاي نوين با تكيه بر نوآوري و توان متخصصين داخلي و ايجاد اشتغال و ارزش افزوده از طريق اعطاي تسهيلات، اختصاص يافت.

سياست تجاري‌سازي دستاوردهاي تحقيقاتي در جهت دستيابي به اهداف و ماموريت‌هاي سازمان منجر به كاهش ورودي‌ طرح‌ها و در نتيجه طرح‌هاي مصوب در سال 1381 گرديد. ضرورت وجود رويكرد تجاري در توسعه فناوري، موجب شد تا سازمان گسترش كه تا سال 1381 با حمايت از طرح‌هاي تحقيقاتي و پژوهشي، بسترسازي براي توسعه فناوري را دنبال مي‌كرد، به‌ سمت تهيه و تدوين برنامه توسعه صنايع مبتني بر فناوري هاي پيشرفته كه سهم آنها در توليدات صنعتي جهان با نرخ بالايي در حال افزايش است، حركت كند. در اين رويكرد، ‌طرح‏هاي پژوهشي كاربردي مورد توجه قرار گرفت كه منجر به سرمايه‏ گذاري صنعتي، خصوصاً با مشاركت بخش خصوصي شد.

جهت نيل به اهداف اين رويكرد و راهبري توسعه صنايع نوين در كشور، در سال 1381 مجموعه كامل برنامه راهبردي 5 ساله سازمان گسترش در توسعه صنايع مبتني بر فناوري‏ هاي پيشرفته تهيه گرديد و اهم فعاليت‌هاي سازمان در توسعه صنايع پيشرفته حول موارد زير قرار داده شد:
· شناسايي روندهاي صنعتي و تكنولوژيكي و انتخاب زمينه‏ هاي مناسب سرمايه‏ گذاري در صنايع پيشرفته؛
· ايجاد و توسعه طرح‌ها و تدوين دانش فني قابل سرمايه‏گذاري؛
· تأمين و مديريت منابع سرمايه ‏اي در صنايع پيشرفته؛
· سرمايه‌ گذاري براي ايجاد صنايع مبتني بر فناوري‌هاي پيشرفته و انتقال دانش فني.

توسعه حوزه ‏هاي صنعتي جديد با توليد محصول و ايجاد ارزش افزوده اقتصادي معني‏ دار مي‌باشد؛ لذا براي اجراي فرآيند كامل ايده تا توليد به‌صورت مراحل متعامل، برنامه ‏ريزي يكپارچه‌اي صورت گرفت.

 

 




توسعه بسترهاي توليد و انتقال دانش فني، ايجاد بازار فناوري و آماده‏ سازي طرح‌هايي كه در هر يك از شاخص ‏هاي صنايع نوين بر اساس نياز بازار، قابليت سرمايه ‏گذاري را داشته ‏باشند براي ايجاد طرح‌هاي قابل سرمايه‌گذاري الزام‌آور تشخيص داده شد. بدين منظور برنامه‏ هايي كه خروجي آنها، مجموعه‏ اي از طرح‌ها و دانش فني است، در قالب طرح توجیهی فنی اقتصادی وارد فرآيند سرمايه ‏گذاري براي توليد محصول و در نهايت ايجاد صنايع پيشرفته شد. با اجراي اين برنامه‏ ها تلاش شد تا تقاضاي بازار فناوري، دانش فني و طرح‌هاي قابل سرمايه ‏گذاري افزايش يابد.
 
 
راهبردها و برنامه‌ها
برنامه‏ هاي اصلي براي ايجاد طرح‌هاي قابل سرمايه ‏گذاري در حوزه صنایع پیشرفته به شرح ذيل هستند:
برنامه توسعه كارآفريني:
به‌منظور خلق طرح‏هاي جديد، تبديل ايده به محصول و تشكيل شركت‌هاي جديد خصوصي و حمايت از كارآفرينان كشور، برنامه توسعه هماهنگ كارآفريني تدوين شد. در اين برنامه ارتباط مؤثر با سازمان‌هاي رسمي كشور براي جلب حمايت از سرمايه‏ گذاري و مشاركت با بخش خصوصي از طريق به‌كارگيري تمامي مراكز خصوصي و دولتي كه قادر به ارائه خدمات هستند با ايجاد پشتيباني مالي، فني و اطلاعاتي از كارآفرينان به‌عمل آمد. مطابق اين برنامه، طرح‌هاي حوزه ‏هاي صنايع پيشرفته، در اولويت برخورداري از تسهيلات قرار گرفت.
 برنامه گسترش نوآوري:
اين برنامه به‌منظور ايجاد بازار تجاري فناوري و توسعه فرآيند نوآوري اجرا شد. با اجراي اين برنامه، از يك سو بر اساس نياز خريداران و مشتريان تكنولوژي اقدام به تدوين و عرضه دانش فني و از سوي ديگر با مكانيزم سرمايه‏ گذاري پرمخاطره، ايده‏ هاي نوآوران به دانش فني تبديل شد و طرح‌هاي توجيهي مورد نياز طرح‌هاي سرمايه‌گذاري تهيه شد.
 برنامه مراكز توسعه كسب و كار كوچك (SBDC):
اين برنامه تلاش مشتركي بين بخش خصوصي، جامعه دانشگاهي و سازمان گسترش بود كه براي ارائه مشاوره‌‏هاي روزآمد، كمك‌هاي آموزشي و فني در تمامي جنبه ‏هاي مديريتي مؤسسات كوچك طراحي شد. توسعه و تعميم تكنولوژي‌هاي صنعتي به‌خصوص در زمينه صنايع با تكنولوژي برتر، دستيابي به تكنولوژي‌هاي بنيادي از اهداف عمده اين مراكز بوده و برقراري ارتباط با دانشگاه‌هاي كشور، تعميق رابطه بين صنايع و دانشگاه‌ها، تهيه اطلاعات بهينه بازاريابي، مديريت و حمايت فني و اجراي طرح‌هاي تحقيقاتي، در اولويت فعاليت‌هاي آنها قرار داشت. هزينه تأمين و اجراي چنين پروژه ‏هايي اصولاً بسيار كمتر از پروژه ‏هاي توليدي در حيطه نمونه‌‏هاي واقعي بود، همچنين قابليت ارزيابي توان توليد در زمينه ايجاد دانش فني و احياناً كشف نقاط كمبود، قابل بررسي بود.
برنامه ارتقاي تحقيق و توسعه شركت‌هاي تابعه و تحت پوشش:
اين برنامه جهت حمايت از ايجاد و گسترش فعاليت‌هاي تحقيق و توسعه براي ارائه محصول/ فرآيند نوين در شركت‌هاي تابعه و تحت پوشش سازمان، تدوين شد. هدف اين برنامه افزايش توانايي‌هاي تكنولوژيك شركت‌ها از طريق حمايت و مشاركت منطقي در فعاليت‌هاي تحقيق و توسعه آنها در راستاي فراهم‌ساختن زمينه پيشتازي سازمان گسترش براي حضور در بازارهاي جهاني بود. طبق آنچه كه در اين برنامه پيش‌بيني شد شركت‌ها با پيش‌‌‌‌بيني پروژه‌هاي تحقيق و توسعه در برنامه استراتژيك خود در قالب وام يا مشاركت در سرمايه‌گذاري (آورده سازمان) مورد حمايت قرار مي‌گرفتند. شيوه‌هاي حمايتي در اين برنامه با توجه به حجم و اندازه فعاليت شركت‌ها بود كه به سه گروه شركت‌هاي كوچك، متوسط و بزرگ طبقه‌بندي مي‌شدند.
 برنامه سرمايه‏ گذاري براي ايجاد صنايع پيشرفته:
برنامه‏ هاي اين بخش با هدف انجام سرمايه‏ گذاري براي تبديل طرح‌ها به محصولات و خدمات در حوزه ‏هاي مختلف صنايع پيشرفته اجرا گرديد. طرح‌هاي سرمايه‏ گذاري در صنايع پيشرفته، در صورت به‌ كارگيري فناوري‏ لازم و بر اساس ايجاد ارزش افزوده ناشي از عرضه محصولات و خدمات مورد نياز بازار، انتخاب مي‏ شدند. سپس با جلب مشاركت بخش خصوصي و استفاده از تسهيلات بانكي، نسبت به ايجاد واحدهاي صنعتي جديد يا به‌ كارگيري فناوري‌ها و دانش فني در بهبود فرآيندها و محصولات موجود اقدام مي‌شد.
 حوزه ‏هاي عملياتي در اين برنامه‏ ها، سرمايه ‏گذاري براي ايجاد صنايع پيشرفته، مستلزم ايجاد بازار، برقراري مشاركت‌هاي منطقه ‏اي و بين المللي، حضور در بازارهاي جهاني، سامان‌دهي زنجيره‏هاي تأمين، تأسيس شركت‌هاي مشترك با بخش خصوصی، پاسخ‌گويي به تقاضاي موجود، توسعه بازارهاي مالي و سرمايه‏ اي، تسهيل و بهبود رويه‏ ها و مقررات بود. وظايف و مأموريت‌هاي اصلي در اين برنامه‏ ها عبارت بودند از:
· ارائه طرح‌هاي توجيهي و تجاري به‌منظور ايجاد كسب و كارهاي جديد؛
· مشاركت در سرمايه‏ گذاري با بخش خصوصي؛
· انتقال و توسعه تكنولوژي؛
· انجام مشاركت‌هاي بين ‏المللي براي توسعه بازار و فناوري؛
· سامان‌دهي زنجيره تأمين، بازاريابي و توسعه  SMEها.
 جهت‏ گيري اصلي و هدف نهايي در استراتژي توسعه صنايع پيشرفته، گسترش سرمايه‏ گذاري در مشاركت با بخش خصوصي براي ايجاد واحدهاي صنعتي مبتني بر فناوري‏هاي نو بوده است. در سازمان گسترش، تدوين دانش فني (به‌عنوان مرحله اول فرآيند كامل تبديل ايده به محصولات رقابتي)، در ساختار توسعه تكنولوژي و نوآوري از طريق اجراي قراردادهاي تحقيقاتي دنبال شد. مرحله دوم اين فرآيند (سرمايه‏ گذاري براي تأسيس واحدهاي صنعتي) در حوزه ساختار سرمايه‏ گذاري‏هاي صنعتي انجام گرفت.
 با تصویب و اجرایی شدن قانون برنامه چهارم توسعه، لزوم بازنگری در استراتژی ها، ساختار سازمانی معاونت صنایع پیشرفته و همچنین فرآیندهای بررسی و انجام طرحهای پژوهشی احساس گردید. در ساختار جدید، نام معاونت به معاونت توسعه فناوری و صنایع پیشرفته تغییر یافته و مدیریتهای حوزه معاونت به سه مدیریت تبدیل شد.
 
 

 
 
توسعه فناوری و تحقیقات کاربردی
در خصوص طرحهای نوآوری، سازمان گسترش كليه هزينه‌هاي لازم جهت اجراي پايلوت‌هاي نيمه صنعتي براي تدوين دانش فني و صحه‌گذاري بر روي طرح‌هاي قابل سرمايه‌گذاري را تامين مي‌نمايد، به‌گونه‌اي كه طرحها طي قرارداد با افراد حقيقي و حقوقي پيشنهاد دهنده طرح و در نهايت انتقال 100% مالكيت مادي و معنوي دانش فني حاصله به سازمان، اجرا مي‌شوند.
با اجراي برنامه توسعه كسب و كارهاي كوچك (SBDC) زيرساخت‌هاي موجود در دانشگاهها (چون تجهيزات آزمايشگاهي وکارگاه‌هاي تخصصي، دسترسي آسان به مجموعه‌اي از متخصصين و ...) به همراه منابع مالي سازمان‌ گسترش و قابليتهاي تجاري‌سازي آن، بكار گرفته مي‌شود تا طرح‌هاي تحقيقاتي صورت گرفته در قالب پروژه‌هاي كارشناسي‌ارشد و دكترا مورد حمايت قرار گيرند و از آن پايلوت اوليه و نمونه نيمه‌صنعتي حاصل شود. اين برنامه از طريق مبادله‌ تفاهم‌نامه ‌ايجاد مركز SBDC در دانشگاه/ پژوهشگاه و در نهايت عقد قرارداد پژوهشي با اساتيد دانشگاهي اجرا مي‌گردد و مالكيت مادي و معنوي دانش فني حاصله بصورت بالمناصفه به دانشگاه و سازمان تعلق دارد.
در قالب برنامه ارتقاء تحقيق و توسعه طرح در شركتها  هر يك از شركت‌هاي تابعه يا تحت پوشش سازمان گسترش مي‌توانند درصورتيكه طرح اعلام شده در برنامه استراتژيك شركت باشد و منجر به ارائه يا بهبود محصول يا فرآيند جديد گردد را به سازمان گسترش معرفي و از طريق مبادله موافقتنامه تمام يا بخشي از هزينه‌هاي آن را دريافت نمايند.
در هر یک از فرایندهای فوق گامهای زیر انجام می شوند:
·بررسي پروژه‌هاي پيشنهادي و ایده های جدید
·تصويب و انعقاد قرارداد پیشنهادهای مورد تایید
·برگزاري جلسات، انجام  بازديد و بررسي گزارشهای دوره ای اجراي پروژه ها
· ثبت اختراع/ اخذ تاييديه و مجوز بهره‌برداري در پروژه‌هاي اجرا شده
· مطالعه امكان‌سنجي مقدماتي در جهت تجاری سازی پروژه ها
 
راهنماي سرمایه‌گذاری
ويژگيها و الزامات سرمايه‏ گذاري در صنايع پيشرفته به شکلی است که طرحهاي سرمايه‌ گذاري بايستي مبتني بر دانش فني و فناوري توليد اثبات شده داخلي يا خارجي بوده و امكان حضور در بازار رقابتي جهاني را فراهم سازد و شامل موارد زیر باشد:
· طرحهاي مورد نظر بايد از توجيه كامل فني، اقتصادي و مالي برخوردار بوده و طرح كسب و كار به تاييد سازمان برسد.
· بخش خصوصي شامل صاحبان تكنولوژي و دانش فني و صاحبان سرمايه داخلي يا خارجي بوده و لازم است صلاحيت ايشان به تاييد سازمان برسد.
· در طرحهاي مبتني بر دانش فني خارجي، مشاركت تامين كننده تكنولوژي و ايجاد شراکت داراي ارجحيت خواهد بود.
· اجراي طرحهاي سرمايه‏ گذاري از طريق ايجاد شركت جديد صورت مي‏گيرد.
· مشاركت سازمان، از طريق شركتهاي تخصصي، در ايجاد شركت و اجراي طرح به نحوي خواهد بود كه سرمايه‏ گذاري مشترك ماهيت خصوصي داشته باشد.
· منابع مالي مورد نياز براي اجراي سرمايه گذاري از محل آورده هاي طرفين و اخذ تسهيلات بانكي (ارزي و ريالي) تامين مي گردد. حتي الامكان سعي مي شود تا حدود 60 تا 70 درصد منابع مالي از طريق تسهيلات بانكي تامين شود كه تعهد وثائق و بازپرداخت تسهيلات اخذ شده، به نسبت سهام شركاء خواهد بود.
· به منظور پوشش ريسك هاي احتمالي، طرح هاي سرمايه‌ گذاري بايد داراي نرخ بازده داخلي به ميزان حداقل 25% باشند.
· توانمندي و سوابق اجرايي، فني و مديريتي در ارتباط با راه ‏اندازي و اداره كسب و كار مورد نظر.
· تامين دانش فني (تدارك دانش فني توسط متقاضي، تعلق داشتن دانش فني به متقاضي، دانش فني ثبت شده در مراجع معتبر، پايلوت و نمونه آزمايشگاهي و نيمه صنعتي)
· ميزان پيشرفت مطالعات انجام شده توسط متقاضي در هنگام درخواست مشاركت (ايده، انجام مطالعات پيش امكانسنجي(PFS) و انجام مطالعات امكانسنجي(FS)  ( و داشتن مصوبه وام بانكي از نكات مثبت در ارزيابي شريك بخش خصوصي به شمار مي رود.
 
 
فرآيند سرمايه‏ گذاري مشترك با ارائه طرح يا ايده سرمايه ‏گذاري از جانب بخش خصوصي آغاز مي‏ شود. مراحل اصلي انجام مشاركتهاي سرمايه ‏گذاري در صنايع پيشرفته كه بايد در چارچوب مفاد تبصره 4 بند الف ماده 3 قانون اجراي سياست‌هاي كلي اصل 44 قانون اساسي صورت پذيرد، در شکل زیر نشان داده شده است:







منبع: http://www.idro.org
فرم ورود به سیستم
شناسه *
کلمه عبور *
کد تصویری

شما با موفقیت وارد سیستم شدید.
شناسه یا کلمه عبور نادرست است.
کد تصویری اشتباه است.